Kutkaşen'in Sırt-Yengica köyü

2026-08-10

Kutkaşen ilçesine bağlı Sırt-Yengica köyü, aynı adı taşıyan ilçe merkezinin (bugünkü Gabala) yaklaşık 15 km güneybatısında yer almaktadır. Köy, kaynaklarda Sirtenğice adıyla da anılmıştır.

Köyün nüfusu, ağırlıklı olarak Artsakh'ın Haçen, Cıraberd ve Varanda bölgelerinden buraya taşınmıştır.

1841 yılında köyde 141 Ermeni yaşamaktaydı. 1889 yılında Ermeni nüfusu 245 kişiye ulaşmıştır. Sırt-Yengica'da 1905 yılında 274, 1912 yılında 229, 1914 yılında ise 296 kişi yaşamıştır.

Köyde okul bulunmadığından, çocuklar Beklarkend köyündeki okula devam etmekteydi. Sırt-Yengica'da, ilk kez 1841 yılında adı geçen Surp Gevorg kilisesi bulunmaktaydı. Kilisenin dini hizmetleri Sultan-Nuha Ermeni köyünün papazı tarafından yürütülmekteydi.

Sırt-Yengica köyünün mezarlığında, üzerlerinde Ermenice kitabeler bulunan Orta Çağ'a ait haçkarlar yer almaktaydı. Etnograf-arkeolog ve piskopos Makar Barkhudaryan, bu haçkarlar üzerindeki Ermenice yazıları şu şekilde kaydetmiştir:

"Tanrı Şoğakat'a rahmet eylesin. / 73 yaşında /"

"Surp Sarkis..."

Mezar taşlarından birinin üzerinde ise şu ifadeler korunmuştur:

"Tomas ... / 12 yaşında /"

Çevredeki diğer Ermeni köyleri gibi Sırt-Yengica da 1918 yılında yıkıma uğramıştır. O yıl bölgeye giren Osmanlı birlikleri ile yerel Kafkas Tatarları, Doğu Transkafkasya'daki Ermenilerin büyük bölümünü katletmiş ve bu olayların ardından köy Ermeni yerleşimi olmaktan çıkmıştır.

Kaynakça:

Barkhudaryants M., Ağvan Ülkesi ve Komşuları. Artsakh, Yerevan, 1999, s. 113-114.

Karapetyan S., Asıl Ağvan'ın Ermenice Kitabeleri, Cilt I, Yerevan, 1997, s. 43-44.

Karapetyan S., Asıl Ağvan, Ermeni Mimarisini Araştırma Vakfı, 2024, Cilt XXII, Bölüm 1, s. 315.

Syunetsi, "Mektuplar", Nor Dar, 1887, No. 86, 3 Haziran, s. 2.

Алфавитные списки армяногригорянских церквей и магометанских мечетей в Империи. Департамент духовных дел иностранных вероисповеданий, 1886, с. 56-57.

Кавказскій календарь на 1915 годъ. Тифлисъ, 1914, с. 181.

Subscribe to our channel on Telegram