Qutqaşen rayonunun Sırt-Yengicə kəndi

2026-08-10

Kutkaşen rayonunun Sırt-Yengicə kəndi eyniadlı rayon mərkəzindən (indiki Qəbələ) təxminən 15 km cənub-qərbdə yerləşir. Həm də Sirtyengicə ad formasında xatırlanıb.

Kəndin əhalisi buraya əsasən Artsaxın Xaçen (Xaçın), Craberd və Vərəndə mahallarından köçüb.

1841-ci ildə kənddə 141 erməni yaşamışdır. 1989-cu ildə kəndin erməni əhalisinin sayı 245 nəfərə çatmışdır. Sırt-Yengicədə 1905-ci ildə 274 nəfər, 1912-ci ildə 229 nəfər, 1914-cü ildə isə 296 nəfər yaşamışdır.

Kənddə məktəb olmayıb və yerli uşaqlar Beklarkənd məktəbində oxuyublar. Sırt-Yengicədə Surb (Müqəddəs) Gevorg kilsəsi olub, həmin kilsə barədə ilk qeyd 1841-ci ilə aiddir. Kilsədə erməni kəndinin-Sultan-Nuxinin keşişi ruhani xidmət həyata keçirirdi.

Sırt-Yengicə kəndinin qəbiristanlığında orta əsrlərə aid xaçkarlar olub, həmin xaçkarların üzərində ermənicə kitabələr qorunub saxlanılmışdır. Etnoqraf-arxeoloq, yepiskop Makar Barxudaryants xaçkarlar üzərindəki ermənicə yazıları qeydə alıb.

Şoğakatı Tanrı rəhmət eləsin. 73 yaşında

Surb (Müqəddəs) Sargis...

Qəbir daşlarından birinin üzərində aşağıdakı sözlər qorunub saxlanılmışdır.

Tovmas, 12 yaşında

Ətrafdakı erməni kəndləri kimi Sırt-Yengicə də 1918-ci ildə, bölgəyə daxil olan osmanlı qoşunları və yerli Qafqaz tatarları tərəfindən Şərqi Zaqafqaziya ermənilərin böyük bir hissəsini qırıldığı zaman dağıdılmışdır.

Ədəbiyyat:

Barxudaryants M., Albaniya ölkəsi və qonşuları. Artsax, Yerevan, 1999-cu il, s. 113-114.

Karapetyan S., Albaniyanın erməni litoqrafiyaları, Kitab I, Yerevan, 1997-ci il, s. 43-44.

Karapetyan S., Albaniyanın erməni memarlığını tədqiq edən fondu, 2024, kitab 22, 1-ci hissə, s. 315.

Syunetsi, Yazışmalar, «Nor Dar», 1887-ci il, N 86, 3 iyun, s. 2.

Алфавитные списки армяногригорянских церквей и магометанских мечетей в Империи. Департамент духовных дел иностранных вероисповеданий, 1886, с. 56-57.

Кавказскій календарь на 1915 годъ. Тифлисъ, 1914, с. 181.

Telegram kanalımıza abunə olun