Artsakh'ın 'Nene – dede' heykeli vandalizme uğradı

2025-11-25

Artsakh’ın simgesi olan "Bizim dağlarımız" ("Nene-dede") heykeli Azerbaycan tarafından vandalizme uğramıştır. Bu durumu kanıtlayan yeni videolar sosyal medyada yayılmaktadır.

Özellikle, Taliş kökenli Azerbaycanlı gazeteci Rahim Şaliyev bu konuda X mikroblogunda bir paylaşım yaparak heykelin videosunu yayımlamıştır. Şaliyev, “Azerbaycanlılar tarafından vandalizme uğratılan ‘Bizim dağlarımız’ tarihi anıtı, Artsakh’ın simgesi olarak kabul edilmektedir” ifadelerini kullanmıştır.

Onun paylaştığı videoda, heykelin ön kısmında Azerbaycan Türkçesiyle yazılmış çeşitli yazıların görüldüğü dikkat çekiyor.

Gazetecinin paylaşımının yorumlarında ise başka bir kullanıcı, anıtın farklı bölümlerinde de Azerbaycan Türkçesiyle yapılmış kazımalar ve yazıların yer aldığı başka bir video yayımlamıştır.

19 Eylül 2023’te, Artsakh’a karşı Azerbaycan’ın askeri saldırısı, ardından gelen etnik temizlik ve Ermeni nüfusunun bölgeden tamamen çıkarılmasından sonra özellikle “Bizim dağlarımız” heykeli Azerbaycanlıların hedefinde bulunmaktadır.

Zaman zaman Azerbaycan’da bu Ermeni anıtının yıkılmasına ilişkin açıklamalar da yapılmaktadır.

Nitekim bu yılın Ağustos ayında, Azerbaycan Milli Meclis milletvekili ve “Adalet, hukuk, demokrasi” partisinin başkanı Kudret Hasanguliyev, heykelin yıkılması yönünde bir öneride bulunmuştur.

“1967 yılında Hankedi’de (Stepanakert kastediliyor) inşa edilen ve Ermeni milliyetçiliğinin ve Ermeni ayrılıkçılığın simgesine dönüşen “Biz ve dağlarımız” adlı heykel yıkılalı, onun yerine Azerbaycanlı askerin onuruna görkemli bir anıt dikilmelidir,” demiştir Hasanguliyev.

Azerbaycanlı siyaset bilimci Ramiz Yunus ise şöyle yazmıştır: “Tıpta bilindiği gibi, metastazlar insan vücuduna yayıdığında bazen acil cerrahi müdahale gerekir. Aynı şekilde, Ermeni ‘birleşme’ fikrinin bulaşıcı metastazlarının Azerbaycan topraklarında bir daha asla ortaya çıkmaması için bunlar kökünden cerrahi yöntemle ortadan kaldırılmalıdır. Bu, Sovyetler birliği dönemine ait tüm anıtlar için geçerlidir; buna 1967 yılında Hankendi’de (Stepanakert) yerleştirilen ve sözde ‘Dağlık Karabağ Cumhuriyeti’nin armasında tasvir edilen ‘Dede ve Nene’ adlı çirkin kaide de dahildir.”

Artsakh’ta ve özellikle Stepanakert’te Ermeni izlerinin ortadan kaldırılmasına yönelik açıklamalara, Meclis’in bir diğer milletvekili Fazali İbrahimli de destek verdi. O, Hankendi’de (Stepanakert) Ermeni izlerinin tamamen silinmesini önemli gördüğünü belirterek, milletvekili Kudret Hasanguliyev’in “Biz ve Dağlarımız” anıtının sökülmesi yönündeki önerisini destekledi. Milletvekili Fazail İbrahimli, “Hankendi’de çirkin görüntüler var ve bunlar doğal olarak oradan kaldırılmalıdır...” dedi. Ayrıca, “bu konuyu kültürün yok edilmesi olarak sunanlar gerçek niyetlerini gizliyorlar ve bu, ayrılıkçılık işaretlerinin ortadan kaldırılması olarak anlaşılmalıdır” ifadelerini kullandı.

Ek olarak, “Bizim dağlarımız” anıtının 1967 yılında dikildiğini belirtelim. Eserin heykeltıraşı Sargis Bağdasaryan, mimarı ise Yuri Hakobyan’dır. Stepanakert girişinde, bir tepenin zirvesinde bulunan heykel kırmızı tüften yapılmıştır. Bu eser, Artsakh toprağı ile halkının kökleri arasındaki bağı simgeler. Anıt, geleneksel kıyafetler içinde, omuz omuza duran, gururlu ve sarsılmaz duruşlarıyla dikkat çeken yaşlı bir Artsakh’lı karı-kocayı tasvir etmektedir.

Dikkat çekicidir ki, Azerbaycan’ı Uluslararası Adalet Divanı’nın 7 Aralık 2021 tarihli kararı bile Artsakh’taki Ermeni dini ve kültürel mirasına yönelik tahrip girişimlerinden alıkoymamaktadır. Mahkeme, Azerbaycan’ı “Ermeni kültürel mirasını etkileyen vandalizm ve tahrip eylemlerini önlemek ve cezalandırmak için gerekli tüm önlemleri almakla” yükümlü kılmıştır.

Artsakh’ta izlediği kültürel vandalizm politikasına rağmen, Azerbaycan dün yeniden UNESCO Dünya miras komitesi üyeliğine seçildi ve kültürel anıtları koruma yükümlülüğünü üstlendi.

Açıktır ki, Artsakh’taki Ermeni dini, tarihi ve kültürel miras tehdit altında olmaya devam etmektedir. Bakü, Artsakh yerleşimlerinden Ermeni izlerini silme, bu bölgelerin Ermeni kimliğini değiştirme ve onları Azerbaycanlaştırma politikasından vazgeçmemiştir ve vazgeçmeyecektir.

Subscribe to our channel on Telegram