Zakatala bölgenin Mamrukh köyü

2025-11-17

Mamrukh köyü, Zakatala bölgede, merkezi Zakatala’nın yaklaşık 14 km güneydoğusunda bulunmaktadır.

Ermeni köyünün kuruluş dönemi bilinmemektedir. Mevcut verilere göre, köy nüfusu 18. yüzyılın ortalarında İslam’ı kabul etmek zorunda kalmıştır. Bunun sonucunda nüfus Ermeni çevresinden kopmuştur.
Buna rağmen köyün sınırları içinde Hristiyan ibadet yapıları korunmuştur. Bunlardan köy arazisinde bulunan şapel, anıt uzmanı Samvel Karapetyan’a göre plan ve duvar örgüsü özellikleri bakımından 15-16. yüzyıllara tarihlendirilebilir. İkinci yapı ise köy dışında, yakınlardaki ormanlık alanda yer almaktadır. 18,8 metre çapında, dairesel planlı bir kilisedir ve buna bitişik başka şapeller de bulunmaktadır.

1980’li yıllarda kilisenin doğu apsisi ve bitişik şapelleri hala ayaktaydı. S. Karapetyan, kilisenin muhtemelen 7-11. yüzyıllar arasında inşa edildiğini belirtmektedir. Azerbaycan’da bu kilise, yerleşimin yüzyıllar boyunca Ermeni olduğu gerçeği dışlanarak ve göz ardı edilerek Albanya kilisesi olarak tanıtılmaktadır.

Günümüzde de köy Mamrukh adını taşımakta olup, Lezgice konuşan Sahur nüfus tarafından meskundur.

Kaynakça:

Karapetyan S., Asıl Albanya: Ermeni Mimarlığı Araştırma Vakfı, 2024, Kitap IIB, Bölüm I, Yerevan, s. 81-83.
Marutyan T., Mamrukh’un manastırı (Tiran Marutyan’ın arşivi) https://tiranmarutyan.am/documents)
Ахундов Д., Архитектура древнего и ранее-средневекового Азербайджана, Баку, 1986, с. 184-186.

Subscribe to our channel on Telegram