“GEGHARD”
BİLİMSEL VE ANALİTİK
VAKFI
2026
2026
2025-10-29
Son yıllarda, Azerbaycan'da kayıt altına alınan aile içi şiddet vakalarındaki büyük artış, bunun toplumda yaygın ve derinden kök salmış bir olgu olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır. O ülkede kadın haklarının çiğnenmesi, kadına yönelik şiddet ve vahşi cinayetler, yerel medyanın ve insan hakları savunucularının uyarılarına karşın kesintisiz biçimde sürmektedir. Belirtmek gerekir ki, Azerbaycanlı erkeklerin kadına yönelik şiddeti yalnızca kendi ülkeleriyle sınırlı kalmamakta, yurt dışında oluşan Azerbaycan topluluklarında da gözlemlenmektedir. Bu durum, kadının rolünün yalnızca ev işleriyle sınırlandırıldığı, Azerbaycan zihniyetine özgü bir gerçeklikle karşı karşıya olduğumuzu göstermektedir. Şiddet vakalarındaki artışı ve etkili önlemlerin yokluğunu Azerbaycan Milli Meclisi milletvekili Tamam Cafarova da dile getirmiştir. Cafarova, "Aile içi şiddetin önlenmesi hakkında" kanunda, köklü değişiklikler yapılması gerektiğini vurgulamıştır. Eylül 2025'te, Meclisin Aile, kadın ve çocuk meselelerine ilişkin komisyonu'nun oturumunda, Tamam Cafarova, kadın cinayetleri için ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası getirilmesini önerdi: "Her hafta basında yeni kadın cinayeti haberlerine rastlıyoruz. Üzücü olan şu ki, bu kadınlar bizzat kendi kocaları tarafından öldürülüyor."
Psikolog Gülnar Orucova ise kadına yönelik şiddet konusunda şunları söyledi: "Azerbaycan'da boşanma oranı her geçen gün artıyor. Bazen boşanmış kadına ya hor gözle bakılıyor ya da kınanıyor. Ebeveynler kızlarına şunu söylüyor: 'Boşanırsan baba evine gelme; kocanın evine gelinlik giyerek girdin, oradan kefen giyerek çıkacaksın.'"
Azerbaycan Aile, kadın ve çocuk meseleleri devlet komitesi basın sekreteri Teymur Merdanoğlu'na göre "aile içi şiddetin temel nedenlerinden biri, bazı ailelerin ya da bireylerin zihninde kök salmış 'geleneksel' düşünce ve davranış kalıplarıdır. Bu kalıpları ortadan kaldırmaya yönelik çalışmalar, söz konusu kalıpları taşıyanların güçlü direnciyle sık sık karşılaşmaktadır."
Azerbaycan'da kadınlar yalnızca kocaları tarafından değil, oğulları tarafından da şiddete maruz kalmaktadır.
Kafası kesilme, kurşuna dizilme, baltayla öldürülme, bıçaklanma, yakılma ve vahşi dövme, Azerbaycan'da kadına yönelik şiddetin yaygın biçimleri arasındadır.
Kadınların başının kesildiği vakalar
2025 yılında Ağstafa şehrinde tüyler ürpertici bir olay yaşandı: 44 günlük savaş gazisi Gadimov, önce 18 yaşındaki eşi Madina Gadimova'yı boğdu, ardından başını kesti.
Bakü'de de benzer bir vahşet yaşandı: 38 yaşındaki Burhan Memmedov, 33 yaşındaki eşi Humar Memmedova'nın başını keserek intihar etti.
Sabunçu ilçesinde 46 yaşındaki İlham Memmedov, 43 yaşındaki eşi Gülnaz Memmedova'nın başını kestikten sonra eşinin hareketsiz bedenini elektrik akımına maruz bıraktı.
2024-2025 yıllarında Azerbaycan'da yaşanan kafa kesme yoluyla kadın cinayetleri, bu olgunun köklü, sistemik, toplumsal ve psikolojik sorunların varlığına işaret ettiğini gözler önüne sermektedir.
Baltayla öldürme
Azerbaycan'da kadına yönelik şiddetin sık karşılaşılan bir biçimi de baltayla öldürmedir. Bu yöntem aynı zamanda ev sorunlarını "çözmenin" şiddet içeren bir yolu olarak da değerlendirilmektedir.
Şöyle:
Daşkesen ilçesinde 53 yaşındaki Teymur Ocakverdiyev, aile kavgası sırasında, 39 yaşındaki eşi Atlas Ocakverdiyeva'yı baltayla öldürdü.
İşgal altındaki Varanda'da (Fizuli) 47 yaşındaki Elsevar Bağırov, hastanenin avlusunda eski eşi, 41 yaşındaki Dilbar Namazova'ya saldırarak onu baltayla yaraladı.
Benzer bir olay Gusar'ın Yukharı Tahircal köyünde de yaşandı: Bir adam, uyuyan eşini baltayla yaraladı. Aynı dairede bulunan eşinin erkek kardeşi de saldırıda yaralandı.
Şerur ilçesinin Çomakhtur köyünde 57 yaşındaki Elçin Kasımov, 48 yaşındaki eşi Maharrat Kasımova'ya baltayla defalarca vurdu.
Ateşli silahla gerçekleştirilen şiddet
Azerbaycan medyasında kadın cinayetinin korkunç vakaları çoğunlukla "ev tartışması" ya da "aile anlaşmazlığı" sonucu olarak sunulmaktadır. Oysa bu ifadeler, ülkede cinsiyete dayalı ayrımcılığın ve kadına yönelik şiddetin ciddi ve köklü bir sorun olmayı sürdürdüğünü kanıtlamaktadır.
Masallı ilçesinin Khoşçobanlı köyünde 29 yaşındaki Kamran Zarbaliyev, av tüfeğiyle eşini, eşinin kız kardeşini ve annesini vurdu.
Benzer bir olay Bakü'de de yaşandı: aile kavgası sırasında, 38 yaşındaki bir adam eşini kurşuna dizdi.
Rusya'nın Mogoça şehrinde bir Azerbaycanlı, eşini tabancayla öldürdü. Maktulün arkadaşı, ailede ciddi anlaşmazlıklar yaşandığını ve erkeğin eşini defalarca öldürmekle tehdit ettiğini belirtti.
Boğarak öldürme
Azerbaycan'da kadına yönelik şiddetin yaygın biçimlerinden biri de vahşetiyle öne çıkan boğarak öldürmedir.
Sabunçu ilçesinde 28 yaşındaki Nuraddin Mammadov, aile kavgası sırasında 22 yaşındaki eşi Ayşan Mammadova'yı boğarak öldürdü.
Khaçmaz ilçesinin Khaspoladoba köyünde, 45 yaşındaki Yagut Mammadova, kocası Asaf Mammadov tarafından boğularak öldürüldü. Belirtmek gerekir ki, Asaf Mammadov, ilçenin mollasıydı.
Sumgayıt'ta 50 yaşındaki Gorkhmaz Guliyev, 41 yaşındaki eşi Camala Guliyeva'yı boğdu.
Göygöl ilçesinin Ağsu köyünde 32 yaşındaki Ceyhun Musafayev, kıskançlık gerekçesiyle, 22 yaşındaki eşi Münnavar Karimova'yı boğarak öldürdü.
Yakarak öldürme
Yakma vakaları da kadına yönelik aşırı şiddet örnekleri arasında yer almaktadır.
Tovuz ilçesinin Aşağı Güşçü köyünde, Dini Yapılarla Çalışma Devlet Komitesi'nin Tovuz ilçe müdürü Rasim Tağıyev'in oğlu, 22 yaşındaki Royal Tağıyev, bir kafede çalışan Türkana Mammadova'nın üzerine benzin dökerek onu ateşe verdi.
Bıçaklama ve işkence
Son on yıllarda erkekler tarafından kadınların işkenceye maruz bırakıldığına dair çok sayıda vakanın gün yüzüne çıkması, bu olgunun Azerbaycan toplumunda kabul gördüğünü ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, 2024-2025 istatistiksel verileri, Azerbaycan'da kadına yönelik şiddet vakalarının önemli ölçüde arttığını göstermektedir.
Şöyle:
Tovuz ilçesinin Ayyublu köyünde yaşayan 32 yaşındaki Sabuhi Hacızada, 29 yaşındaki eşi Matanat Hacızada'yı bıçakladıktan sonra ağaca astı. Olay sonrası kocası, eşini öldürdüğünü itiraf ettiği bir video yayımladı.
Bakü'nün Sabunçu ilçesinde bir koca, tartışma sırasında, boşanmak isteyen 30 yaşındaki eşinin kulağını kestikten sonra yüzünü bıçakla yaraladı.
Bilesuvar'da başka bir olay yaşandı: bir koca, iki küçük çocuğun annesini bıçakladıktan sonra evin tavanından astı.
Şaki'de çocukların gözü önünde bir olay daha kayıt altına alındı: kavga sırasında koca, iki küçük çocuğuyla birlikte babasının evinde yaşayan 34 yaşındaki eşini bıçakladı.
Kürdamir'in Şilyan köyünde, 40 yaşındaki Elşan Abdullayev, aile meselesi nedeniyle çıkan tartışmada, 35 yaşındaki eşi Samira Abdullayeva'nın boğazını bıçakla kesti.
Abşeron'da 50 yaşındaki bir adam, 48 yaşındaki eşi Sevinc Ahmadağaeva'yı kesici-delici bir aletle öldürdüğünde Azerbaycan Ceza Kanunu'nun 120.1. maddesi (kasıtlı adam öldürme) kapsamında ilçe savcılığında ceza davası açıldı.
Binagadi ilçesinde ise eş tarafından bıçaklanma vakası daha yaşandı: 45 yaşındaki Raşad Guliyev, aile kavgasını gerekçe göstererek 32 yaşındaki eşi Aygül Guliyeva'yı öldürdü.
Garadağ ilçesinin Gobustan kasabasında, 54 yaşındaki Zaman Zeynalov, tartışma sırasında, 50 yaşındaki eşi Parvana Zeynalova'yı bıçakladı.
Mingeçevir'de 45 yaşındaki Ceyhun Mirzayev, tartışma esnasında iki çocuk annesi olan eski eşi Ayten Mamadova'yı bıçakladı.
Yevlakh'ta başka bir bıçaklama vakası daha yaşandı: 38 yaşındaki Hasrat Bakirov, 37 yaşındaki eşi Lalazar Bakirova'yı öldürdü.
Azerbaycan'da aile içi şiddet yalnızca kocalarla sınırlı kalmamaktadır. Annelerin oğulları tarafından şiddete maruz bırakıldığı vakalar da son derece fazladır.
Şöyle:
Khaçmaz ilçesinin Gadaşoba köyünde 15 yaşındaki bir oğlan, 43 yaşındaki annesi Kifayat Latifova'yı öldürdü. Akrabaların ifadesine göre olayın nedeni telefon oldu: anne oğlunun elinden telefonu alınca, oğlan annesini bıçakla defalarca yaraladı.
Benzer bir olay Babek ilçesinin Şakarabad köyünde de yaşandı: 24 yaşındaki Nihad Goçaliyev, kesici-delici bir aletle, 47 yaşındaki annesi Leyla Goçaliyeva'yı öldürdü.
2025 yılında, 15 yaşındaki R. Hasanov (isim sadece örnek), annesi Lala İsmayılova'yı ve büyükannesini Tamella İsmayılova'yı bıçakladı.
16 yaşındaki Aykhan Gasımlı, 36 yaşındaki annesi Asmat Gasımova'yı öldürdü. Boşanmış kadın, Türkiye'den Azerbaycan'a gelip oğluyla birlikte bir otelde kalıyordu.
Aile içi şiddet kız kardeşleri de mağdur etmektedir: Siyazan ilçesinde 21 yaşındaki Safar Mustafazada, 28 yaşındaki kız kardeşi Şabnam Mustafazada'yı bıçakladı.
Yakın akrabalar tarafından kadınların öldürüldüğü vakalar da az değildir.
Ağcabad'da böyle bir olay kayıt altına alındı: 32 yaşındaki bir kayınbirader, 34 yaşındaki gelini bıçakladı. Khaçmaz'da ise akraba bir erkek tarafından 66 yaşındaki bir kadın öldürüldü.
Babaların kız çocuklarına yönelik şiddeti de yaygın bir olgudur:
Ganca'nın Bayan sokağında, 47 yaşındaki Samad Hasanli, 22 yaşındaki kızı Leyla Hasanli'yi dövdü. Kız, aldığı yaraların sonucunda hayatını kaybetti.
Bakü'nün Zabrat kasabasında da benzer bir olay yaşandı: Cezaevindeyken kızı Camala Atakişiyeva'nın bir erkekle ilişkisi olduğunu öğrenen Yelmar Atakişiyev, tahliyesinin ardından kızının evine giderek onunla tartıştı. Tartışma sırasında adam, kızına el ve ayaklarıyla defalarca vurdu ve kız bilincini kaybetti. Baba, bilinçsiz haldeki kızına hiçbir yardımda bulunmadı. Sorgulama sırasında Yelmar Atakişiyev, kızına işkence yapmadığını ve yalnızca onu "cezalandırmak" amacıyla elle birkaç kez vurduğunu belirtti. Kızı çaresiz halde bırakarak oradan uzaklaşan Atakişiyev, birkaç saat sonra kızının öldüğünü öğrendi.
Kadına yönelik şiddet vakalarındaki artışa katkıda bulunan etkenler arasında, Azerbaycan'ın kırsal ve küçük kentsel topluluklarında kadın ile cinsiyet rollerine ilişkin toplumsal algı, faillere uygulanan hafif cezalar, mağdurların korumasızlığı ve sessizliği yer almaktadır. Yukarıda aktarılan vakalar, Azerbaycan toplumunda gerçekte yaşananların yalnızca bir bölümünü oluşturmaktadır. Azerbaycan'daki kadın şiddeti vakalarının gerçek sayısı çok daha yüksektir, ancak büyük çoğunluğu kamuoyuna yansımamakta ve "evin duvarları arasında" kalmaktadır. Kadına yönelik şiddet vakalarının büyük şehirlerde kamuoyuna duyurulma ihtimali daha yüksektir.