2025
2024-08-16
Ադրբեջանում հասարակական բուռն քննարկման առարկա է դարձել արատավոր մի երևույթ․ վաճառքի է հանվում զինվորի համար նախատեսված սնունդը՝ այսպես կոչված զինվորի բաժինը (ադրբ.`əsgər payı)։ Ակնհայտ է, որ այս գործընթացը տեղի է ունենում բանակի հետ կապ ունեցող անհատների անմիջական մասնակցությամբ, սակայն շուկա է դուրս գալիս քաղաքացիական անձանց կողմից։ Ադրբեջանում «Զինվորի բաժին» (ադրբեջաներեն`əsgər payı) մակագրությամբ սնունդ վաճառվում է ինչպես խանութներում, այնպես էլ հաստատություններում: Ընդ որում՝ վաճառքը տեղի է ունենում տարբեր ճանապարհներով՝ գաղտնի կամ առցանց՝ սոցիալական ցանցերի միջոցով։ Վերջերս Ֆարհադ Բաբաև անունով անձը «Ֆեյսբուք»-ում տեղադրել էր հետևյալ հայտարարությունը. «Վաճառվում է 150 հատ ջեմ՝ արժեքը 0,50 մանաթ․ վաճառվում է ամբողջը»:
Ադրբեջանական բանակի համար նախատեսված սննդամթերքն իր սպառողն ունի նաև մայրաքաղաք Բաքվում։ Վախենալով հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից՝ վաճառողները հաճախ պոկում են մթերքի տուփերին առկա պիտակները, փչացնում կամ անընթեռնելի են դարձնում դրանք։ Բաց վաճառքում նման սնունդ էժան գներով կարելի է գտնել Բաքվի փոքր թաղամասերի խանութներում։ Հիմնական սպառողները խանութների մշտական հաճախորդներն ու խանութպանների ծանոթներն են։
Ոչ վաղ անցյալում Ադրբեջանի խանութներում «Զինվորի բաժին» սննդի վաճառքի մասին բարձրաձայնել էր Բաքվի բնակիչներից մեկը, ով ադրբեջանական ԶԼՄ-ներին էր ներկայացրել խանութից գնված նմանատիպ ապրանք: Վաճառվող սնունդը խնձորի ջեմ էր՝ արտադրված «Azersun Holdinq»-ի կողմից, պիտակավորված՝ «Զինվորի բաժին»:
Ադրբեջանական բանակի համար նախատեսված սնունդը վաճառվում է ոչ միայն մայրաքաղաքում, այլև՝ խոշոր քաղաքներում՝ Սումգայիթում և Գանձակում (Գյանջա):
Կատարվածի վերաբերյալ սոցիալական գրեթե բոլոր կայքերում իրենց բողոքն են արտահայտում ընդդիմադիրներն ու հասարակ քաղաքացիները։ X-ի իր էջում ադրբեջանցի Հաբիբ Մունթազիրը տեղադրել է «Զինվորի բաժին» մակագրությամբ մթերքի լուսանկար՝ հետևյալ գրառմամբ․ «Բարդայի շրջանի Գազըգուրդալը գյուղում վաճառվում է «Զինվորի բաժին» պահածոն, որը, ի դեպ, վաճառքի ենթակա չէ»:
Զինվորի համար նախատեսված սնունդ կարելի է հանդիպել նաև Ադրբեջանի դպրոցներում: Դեռևս 2018 թվականին «HamamTimes»-ի հրապարակած լուսանկարում պարզ երևում է «Զինվորի բաժին» և «Վաճառքի ենթակա չէ» մակագրությամբ կարագ։ Վաճառքը տեղի էր ունեցել Գանձակի (Գյանջա) թիվ 26 դպրոցում:
Հարկ է նշել, որ Ադրբեջանի Հանրապետությունում տեղի ունեցող անօրինություններն իրականացվում են իշխանությունների հետ փոխկապակցված անձանց, իշխանական ավելի ցածր օղակների հովանավորչությամբ և պատվերով: Ասվածի ապացույցն է կատարված դեպքը Թովուզում։ Բնակիչները զինվորների համար գնել էին ծխախոտ, ջուր, սնունդ և այլն, այնուհետև գյուղ տանող ճանապարհին գնված մթերքները հանձնել էին ոստիկաններին: Նրանցից մեկը գողացել էր 4 արկղ ծխախոտ և սնունդ, ապա՝ վաճառել դրանք: Գերմանիայում բնակվող ադրբեջանցի բլոգեր, ընդդիմադիր Հաբիբ Մունթազիրը սոցիալական ցանցերում բացահայտել էր այդ ոստիկանի ինքնությունը՝ Ադրբեջանի Հանրապետության թիվ 106 ընտրատարածքային ընտրական հանձնաժողովի նախագահի որդին:
Ինչպես փաստերն են վկայում, իշխանությունների կողմից իրականացվող կոռուպցիան ու թալանն առկա են պետական գրեթե բոլոր օղակներում: Ալիևյան ռեժիմի կողմից իրականացվող հարստահարումներից զերծ չի մնում նաև բանակը։ Հարկ է նշել, որ ադրբեջանական բանակում տեղի ունեցող առևտրական գործարքներն սկսվում են զինվորների համար նախատեսված սննդի առուծախից՝ հասնելով մինչև մահացած զինվորների օրգանների վաճառք: