Kah’ın bölgenin Gum köyü

2025-12-29

Doğu Transkafkasya’nın Kah ilçesine bağlı Gum köyü, ilçe merkezinin 4 km kuzeyinde yer almaktadır. Köyün Ermeni nüfusu geç Orta Çağ döneminde zorla İslamlaştırılmıştır. Bu nedenle Makar Barkhudaryants, eserinde 19. yüzyılın sonlarında Gum köyünde Ermeni kökenli Müslümanlaşmış 446 ev bulunduğunu belirtmektedir.

İlerleyen yıllarda, 1908 yılında bu yerleşimde yalnızca 1309 Sahur (Lezgice konuşan Kafkas halkı) nüfus kaydedilmiş, 1914 yılında ise 1255 İngilo (İslam’ı kabul etmiş Gürcüler veya Ermeniler) nüfusundan söz edilmiştir.

Buradan, Gum köyündeki Ermeni nüfusun 20. yüzyılın başlarına gelindiğinde tamamen ulusal kimliğini kaybettiği, etnik ve dinsel olarak başka topluluklarla özdeşleşerek ulusal köklerinden koptuğu sonucuna varılabilir.

Gum köyünde yarı yıkık durumda bir bazilika kilise korunmuştur. 1310 tarihli bir Gürcü kroniğine göre bu kilise Surp Astvatsatsin adını taşımaktaydı. Kilisenin duvarlarında herhangi bir yazıt günümüze ulaşmamıştır. Uzmanlar, kilisenin inşa tarihini 6. ya da 7. yüzyıl olarak değerlendirmektedir.

Günümüzde köy Sahur nüfus tarafından iskan edilmektedir.

Kaynakça:

Barkhudarents M., Alban Ülkesi ve Komşuları, Artsakh, Yerevan, 1999, s. 139, 148.
Karapetyan S., Asıl Albanya: Ermeni Mimarlığı Araştırma Vakfı, 2024, Kitap IIB, Bölüm 1, s. 230-233.
Якобсон А.Л., Архитектурные связи Кавказской Албании и Армении, Историко-филологический журнал, 1977, 1, стр. 69-84.

Subscribe to our channel on Telegram