2026
2026
2026-01-27
Azərbaycanlılar vikinqlərin, etruskların, troyalıların və sair xalqların əcdadlarıdır — belə bir “nəticəyə” azərbaycanlı alimlər gəliblər. Növbəti mərhələdə, yuxarıdakılar, görünür, soyuq havanı da azərbaycan elan etməyi planlaşdırırlar.
İlk baxışdan bu mətnin satira və ya elmi fantastika janrına aid olduğu təəssüratı yarana bilər, lakin təəssüf ki, bu, heç də belə deyil. Məsələ ondadır ki, Azərbaycan tarixşünaslığı həqiqətən də “yeni zirvələr fəth edir”: məlum olur ki, skandinavların, norveçlilərin, vikinqlərin, etruskların, troyalıların və ümumiyyətlə qədim dünyanın demək olar ki, bütün xalqlarının əcdadları azərbaycanlılardır.
Məsələn, AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun tədqiqatçısı S. Məmmədova öz “elmi” məqaləsində etrusk adlarını və morfoloji elementləri qədim türk formaları ilə müqayisə edir və, təbii ki, onları türk (yəni azərbaycan) mənşəyi kimi şərh edir. Elmi ictimaiyyət üçün onomastika ilə tarixin bu cür birləşdirilməsi qeyri-ciddi və hətta gülünc görünə bilər, lakin bu kimi abti-elmi tezislər artıq “elmi material” kimi dərc olunub (bax: Мамедова С. И., «О происхождении этрусков», Вестник КазНУ. Серия филологическая. №2 (160). 2016, s. 166–170).
Xatırladaq ki, etrusklar eramızdan əvvəl I minillikdə Apennin yarımadasında mövcud olmuş qədim sivilizasiyadır və onların nə türklərlə, nə də xüsusilə azərbaycanlılarla heç bir əlaqəsi olmayıb.
Lakin azərbaycanlı “alimlər” bununla da kifayətlənməyiblər. Tur Heyerdalın irəli sürdüyü psevdоelmi hipoteza əsaslanaraq — guya vikinqlərin əcdadları və hətta Odin özü “Azər” adlı ölkədən gəlib (yaxşı ki, birbaşa Bakıdan gəlməyiblər) — Azərbaycan vikinqlərin vətəni elan ediblər.
Azərbaycanlı bəstəkar Qalib Məmmədov müsahibəsində etiraf edir ki, saxtalaşdırılmış və uydurulmuş tarixin təbliği üçün azərbaycanlılar dünya miqyaslı tanınmış şəxslər axtarırdılar. “Biz başa düşürdük ki, bütün dünyanın tanıdığı çox məşhur bir şəxsi cəlb etmək vacibdir. Beləliklə, Tur Heyerdalı Azərbaycana dəvət etmək ideyası yarandı”.
Tur Heyerdal dəfələrlə Azərbaycana səfər etmiş və “tarixi tədqiqatlarla” məşğul olmuşdur, baxmayaraq ki, özü nə tarixçi idi, nə də regionun tarixini anlayırdı. Nəticədə hazırlanmış material tam şəkildə Heydər Əliyevin zövqünə uyğun gəlirdi və o, Heyerdalı şəxsən qəbul edirdi. Heyerdal Snorri Sturlusonun XIII əsrə aid saqasına və Qobustandakı petroqliflərin oxşarlığına istinad edərək vikinqlərin “Azər” ölkəsindən — yəni Azərbaycandan gəldiyini iddia etmişdir.
Bu nəzəriyyənin açıq-aşkar elmi əsassızlığı ilə yanaşı, Heyerdalın Azərbaycana 1981-2000-ci illərdə səfərlərinin Norveç neft şirkətlərinin maraqlarının lobbiləşdirilməsi ilə bağlı ola biləcəyi barədə də fikirlər mövcuddur. Nəticədə vikinqlər azərbaycanlıların nəslindən sayılır. Azərbaycanlı alimlər bu yarıelmi tezisi sürətlə mənimsəmiş və bu günə qədər genişləndirməkdə davam edirlər. Azərbaycan tarix düşüncəsinin “elmlər doktorlarından” biri — Seyid Abbasov — Baku TV reportajında etrusk yazılarının guya “əslində qədim türk dilində yazıldığını” iddia edir və vikinqlərin azərbaycanlı mənşəli olduğunu qətiyyətlə bildirir.
Digər bir “tədqiqatçı” İskəndər Tağıyev isə şumer dilinin türk, yəni azərbaycan dili ilə oxşarlıq təşkil etdiyini iddia edir və 12 min il əvvəl, su səviyyəsinin daha yüksək olduğu dövrdə vikinqlərin əcdadlarının Azərbaycandan “üzərək” Skandinaviyaya keçdiyinə inanır.
Bir daha vurğulayaq: ciddi elmi mühitdə bu cür abti-elmi tezislər qeyri-ciddi və gülünc hesab olunur. Lakin buna baxmayaraq, dövlət dəstəyi ilə aparılan Azərbaycan təbliğatı bu ideyaları beynəlxalq akademik mühitdə yaymaqda davam edir və bu tip nəşrlərin sayı təəssüf ki, ildən-ilə artır.