«GEĞARD»
ELM-ANALITIK
FONDU
2026
2026
2024-09-23
Günlər əvvəl Azərbaycanın Şamaxı rayonunun Meysəri kəndində üzüm və şərab festivalı keçirilib. Azərbaycanın Dövlət Turizm Agentliyinin məmuru K.Gülüzadə qeyd edib ki, “artıq iki ildir ki, festivalda işğaldan azad olunmuş ərazilərinin şərabı da təqdim olunur”.
Azərbaycan “Azərtac” dövlət agentliyi festival haqqında belə yazıb. “Qədim şərabçılıq ənənələrinə malik olan Azərbaycan, beynəlxalq səviyyədə son vaxtlara qədər içkilərini təqdim edə bilmirdi”.
Məqalədə qeyd olunur. “Azərbaycan yeni şərablar istehsal etməyə başlayıb, təcrübəli dequstatorlara görə, bunlar dünya brendləri ilə rəqabət apara bilər. Toğ kəndində yetiştirilən nadir üzüm növünün .şərabı-xinndoqnı-perspektivlidir, yuxarıdakı Hadrutda istehsal olunur. Bu üzüm növü beynəlxalq arenada Azərbaycan şərabçılığının vizit kartlarından birinə çevrilə bilər”.
Söz Artsaxın Hadrut rayonunun Toğ (Tuğ) kəndindən gedir.
Azərbaycan apardığı siyasəti nəticəsində Artsaxda erməni maddi irsini sistemli şəkildə mənimsəyir və ya məhv edir, lakin qeyri-maddi irsinin məhvi çox vaxt görünmür.
Qeyri-maddi irsinin nümunələrindən biri də Artsax şərabçılıq ənənəsidir, yuxarıdakı işğal nəticəsində bu gün yox olmaq təhlükəsi qarşısındadır. 2020-ci ildən əvvəl Artsaxın Toğ, Hadrut və Martuni (Xocavənd) rayonlarının bir sıra kəndlərində üzüm Xinndoqnı sortuna əsaslanan şərabçılığı inkişaf edirdi. Bu yüksəkkeyfiyyətə malik üzüm sortlarından şərabçılar qoxu xüsusiyyətləri ilə seçilən və ən tələbkar damağı xoşlayan şərablar hazırlayırdı. Hər il Toğ kəndində Artsax şərab festivalı keçirilirdi. Doğma və təbii mühitindən məhrum edilərək, yerli şərabçılıq ənənəsi, faktiki olaraq, mövcudluğunu dayandırılıb.
Azərbaycan qeyri-maddi irsinin bu növünu azərbaycan şərabçılıq ənənəsi kimi təqdim edərək sözügedəni mənimsəyir.Əgər qlobal şərab cəmiyyətinə qədim ənənələrə malik olan, tarixi və arxeoloji sübutlarla gürcü və yə erməni şərabçılığının fenomenləri məlumdur, onda azərbaycan şərabçılığı son illərin fenomenidir və hələlik azərbaycan “şərabçılıq ənənənələrindən” söz gedə bilməz.
Əlbəttə ki, üzümün hansı növü və həcmdə yetişdirilməsi, neçə litr şərab hazırlayıb satacağı, sektoru inkişaf etdirəcək ya etdirməyəcəyi Azərbaycanın öz işidir, lakin fakt odur ki, “öz üzümçülük ənənələrin” yaratması erməni şərabçılıq ənənəsinin, tarixinin və təcrübəsinin mənimsənilməsi yolu ilə baş verir.
Toğun şərabçılığını mənimsəməklə yanaşı üzüm bağları, zavodları, elektrik xətləri, hazır şərəbi də Azərbaycan tərəfindən işğal olunmuş ərazilərindədir. Xatırlatmağa dəyər ki, 2020-ci ilin müharibəsi ərzində yayımlanmış videolarda öz nəzarəti altına düşən kəndlərdə, həmin azərbaycanlı hərbçilər Artsax palıdından hazırlanmış şərəb çəlləklərini zədələyirdi və ermənilərin illərlə əməyinin nəticəsini məhv edirdilər.
Foto Hakob Poqosyan tərəfindən çəkilmişdir