“GEGHARD”
BİLİMSEL VE ANALİTİK
VAKFI
2026
2026
2026-06-17
Resim, Azerbaycan'da 4. sınıf okuma ders kitabından alınmıştır ve bir kız çocuğunun baltayla bir Ermeni askerini öldürdüğünü göstermektedir.
"Geghard" Bilimsel ve analitik vakfı, Azerbaycan devlet yetkililerinin, milletvekillerinin ve Azerbaycanlı "uzmanların" ırkçılık içeren söylemlerle bezeli, Ermenistan karşıtı ve anti-Ermeni propagandasını şiddetle kınamakta ve aynı zamanda Azerbaycan propagandasının tüm tezahürlerinin mümkün olan her platformda boykot edilmesini ve görmezden gelinmesini çağrısında bulunmaktadır.
Bakü, devlet düzeyinde bir kez daha uluslararası kamuoyunu, Ermeni eğitim sisteminde nefret söylemi ve Azerbaycan karşıtı propaganda bulunduğu yönünde yanıltmaya çalışmaktadır.
Bu kapsamdaki son etkinlik Bakü'de gerçekleşti; "Ermeni ortaokullarında nefret söylemi ve tarihi gerçeklerin çarpıtılması" başlıklı raporun tanıtımı Azerbaycanca ve İngilizce olarak sunuldu. Projenin yöneticisi, Stratejik iletişim merkezi başkan yardımcısı Ali Abdullayev'dir. Abdullayev, sözde gerçekleştirdikleri "araştırmanın" Karabağ'daki eğitim kurumlarında ele geçirilen materyallere dayandığını ileri sürdü. Ermeni "tarihi sahtecilikleri"ni ifşa ettiğini öne süren Abdullayev, "Ermeni haritalarında Nahçıvan'ın tarihi Ermeni toprağı olarak gösterilmesine şaşırdığını" belirterek 1.000'den fazla materyalin incelenmesi sürecinde yaklaşık 3.000 çarpıtma vakasının sözde "tespit edildiğini" açıkladı.
Bilinen sahtekar A. Abdullayev, Ermeniler ve Ermenistan'a yönelik asılsız suçlamalar yöneltirken, Bakü'nün Sovyet döneminden bu yana Nahçıvan'daki Ermeni manevi, kültürel ve tarihi izlerini sistematik biçimde yok etme politikası izlediğini "unutmaktadır." Bunun somut kanıtı Culfa Ermeni mezarlığının, haçkarların tahrip edilmesi ve kamuoyuna yansıyan yüzlerce başka vakadır.
Abdullayev'e göre "incelenen ders kitapları ve ideolojik literatür, Yerevan'da devlet kurumları tarafından yayımlanmış olup" yalnızca Azerbaycanlılara değil, "Azerbaycan'da yaşayan azınlıklara yönelik nefret söylemi" içerdiği iddia edilmektedir.
Azerbaycan Ulusal bilimler akademisi Tarih ve etnografi enstitüsü "Batı Azerbaycan tarihi" bölüm başkanı Cabi Bahramov da "Ermeni tarafının Azerbaycan tarihini hem Sovyet döneminde hem de SSCB'nin çöküşünden sonra çarpıttığını" ileri sürdü.
"Batı Azerbaycan tarihi" bölüm başkanının tarih çarpıtmasından söz etmesi son derece gülünçtür; zira "Batı Azerbaycan" kavramının kendisi bir uydurma ve siyasi amaçlı bir kurgudur.
Azerbaycan parlamentosu milletvekili Rizvan Nabiyev de Ermenistan'a yönelik suçlamalarını dile getirdi: "Ermenistan'da devletin idari kaynakları, farklı aşamalarda ve farklı biçimlerde Azerbaycan'a yönelik nefreti körüklemek amacıyla kullanılmıştır." Milletvekilinin gerçeklikten kopuk iddialarından birine göre Ermenistan'da insanlar çocukluktan itibaren "ideolojik savaşlara" sürüklenmektedir.
Nabiyev, Ermenistan'da değil, tam olarak Azerbaycan'da yaşananları tarif etmektedir.
Azerbaycan'da etnik Ermenilere yönelik nefret, anaokulu ve ilkokul çağından itibaren aşılanmaktadır. İnternette, Azerbaycan okul ve anaokullarında düzenlenen Ermeni karşıtı içerikli etkinliklere ait çok sayıda video mevcuttur. Bu türden görüntüleri Azerbaycanlı gazeteci Cavid Ahmedov da yayımlamıştır:
"Azerbaycan okulundaki bu çılgınlığa bakın. Gençlerin beyni işte böyle yıkanıyor. Okul, eğitim yeri olmaktan çıkıp propaganda mekanına dönmüş. Öğrenciler, bir Ermeni'yi yakalayıp 'Karabağ Azerbaycan'dır' dedirtmeyi canlandıran rol yapma oyunu oynuyor. Ne utanç verici…"
Azerbaycan okullarının neredeyse tüm ders kitaplarında Ermeni karşıtı içerikler yer almaktadır. Ermenistan ve Ermenilere ilişkin bilgiler tahrif edilmiş durumdadır. "Geghard" Bilimsel ve analitik vakfı, Azerbaycan ders kitaplarındaki Ermeni düşmanlığı propagandasını daha önce ayrıntılı biçimde ele almıştır. Bu kanıtlar, Ermenistan tarafından Azerbaycan aleyhine açılan dava kapsamında BM Uluslararası adalet divanına belgelenmiş olarak sunulmuştur.
"Azerbaycan hükümeti on yıllar boyunca etnik Ermenilere karşı ırkçı nefret besleyip yaymıştır. Azerbaycanlı çocuklara okul ders kitaplarında Ermenileri nefret etmek ve öldürmek öğretilmektedir. Devlet medyası nefret söylemi yaymaktadır. Devlet yetkilileri Ermenilerin tamamen yok edilmesi çağrısında bulunmaktadır." Bu sözler, 16 Nisan 2024'te BM Uluslararası Adalet divanında "Ermenistan - Azerbaycan ve Azerbaycan - Ermenistan" davalarının duruşmaları sırasında, o dönemde Ermenistan'ın Uluslararası hukuk meseleleri temsilcisi olan Yeghishe Kirakosyan tarafından dile getirilmiştir. Yerevan, Bakü aleyhine davayı Eylül 2021'de "Her Türlü ırk ayrımcılığının ortadan kaldırılmasına ilişkin uluslararası sözleşme"nin ihlali gerekçesiyle açmıştı.
Bu tür etkinliklerin siyasi bir amacı vardır: uluslararası kamuoyunda Ermenistan hakkında çarpıtılmış bir algı oluşturmak.
Yaşananlar bir kez daha ortaya koymaktadır ki Bakü, Ermeni karşıtı faaliyetlerini farklı cephelerde sürdürmekte ve Ermeni okullarında "nefret söylemi" ve "tarihin çarpıtılması"na ilişkin yöneltilen suçlamalar ise Ermenistan'ın öne sürdüğü argümanlara karşı yürütülen Ermeni karşıtı propagandanın bir parçasından ibarettir.